Լույս է ընծայվել «Որբաքաղաքը» գրքի հայերեն հրատարակությունը
02.07.2018
12:00
Արդեն լույս ընծայված «Որբաքաղաքը» գրքի հայերեն լրամշակված հրատարակությունը ներկայացնում է Ալեքսանդրապոլի (ներկայիս Գյումրիի) նախկին ցարական ռազմական պոստերի՝ Կազաչիի, Սևերսկիի և Պոլիգոնի զորանոցներում տեղակայված որբանոցների 1919-1931 թթ. պատմությունը։

Հուլիսի 2-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ «Որբաքաղաքը» գրքի հայերեն հրատարակությանը անդրադարձան հայերեն լրամշակված և բարեփոխված հրատարակության ընդհանուր խմբագիր Ռուզաննա Գրիգորյանը և Հովհաննիսյան ինստիտուտի նախագահ, գրքի ներածության հեղինակ Վարդան Ազատյանը:

Ամերիկահայ արվեստի/մշակույթի պատմաբան Նորա Ներսեսյանի այս մեծածավալ աշխատությունը անգլերեն հրատարակվել է 2016 թվականին: Աշոտ Հովհաննիսյանի անվան հումանիտար հետազոտությունների ինստիտուտը 2017-ին հանձն առավ հայերեն թարգմանության խմբագրման և գրքի հրատարակման աշխատանքները:

Որբանոցների պատմության այս բացառիկ նմուշը՝ անտիպ և տպագիր, տեղական և միջազգային հրատարկությունների, հոդվածների, հետազոտությունների, զեկուցագրերի, հուշագրությունների, լուսանկարների, բնագրային և արխիվային նյութերի հետ աշխատանքի իր ծավալով, ոչ միայն ընթերցողին տարբեր կողմերից հասու է դարձնում տասնյակ հազարավոր որբերի պատմությունները, այլև լույս է սփռում այդ շրջանի պատմական և քաղաքական այն անցքերի վրա, որոնց բովում մեծանում, դաստիարակվում և կրթվում էին որբերը։ «Որբաքաղաքը» մի յուրահատուկ դիտակետ է՝ հասկանալու այդ շրջանի դաշնակցական, խորհրդային և ամերիկյան քաղաքականությունները, դրանց հակասություններն ու փոփոխվող նրբերանգները։

«Մեր ինստիտուտում հրատարակված գրքերի ուղղվածությունը ներկայի պատմաքննական ուսումնասիրություն իրականցնելը և, միաժամանակ, տեսաբանական և փիլիսոփայական հետազոտությունների զարկ տալն է։ Մոտավորապես 2 տարի է պահանջվել գրքի թարգմանությունը խմբագրելու, բարեփոխելու համար։ Ընդհանուր տպաքանակը 350 է, որոնցից վաճառքի կհանվեն 200-250-ը»,- ասում է Վարդան Ազատյանը։

Նա նշում է, որ «Որբաքաղաքը»  այն անունն է, որը գլխավորապես ամերիկյան լրատվամիջոցները տալիս էին որբանոցների այն համակարգին, որը գործում էր նախկին Ալեքսանդրապոլում։ Այդ համակարգն իր մեծության պատճառով դիտարկվել է որպես քաղաք։

Ռուզաննա Գրիգորյանն ասում է, որ բուն գիրքը կազմված է 12 գլուխներից, յուրաքանչյուրում կից փաստաթղթեր, մինչ այժմ չհրատարակված լուսանկարներ:

«Գրքի վերջում ներկայացված է մոտ 13 հազար որբերի անուններով ցուցակ: Ընգրկված է նաև «Անանուն նպաստամատույց աշխատակցուհու օրագիրը», որը անփոփոխ և ամբողջովին հրատարակված է մի ամերիկացի կնոջ օրագրից, ով որբախնամ գործունեություն էր իրականացնում և պատմում է Վրաստան, Հայաստան իր ճամփորդության մասին»,-ասում է Գրիգորյանը:

Ըստ Գրիգորյանի` գիրքն արժեքավոր է նրանով, որ Նորա Ներսեսյանը օգտվել է ամենատարբեր աղբյուրներից՝ հայերենով գրված բազմատեսակ հետազոտություններից, ամերիկյան նյութերից, ինչպես նաև որբերի, որբանոցներում աշխատած անձանց անձնական հուշագրություններից, արխիվներից, միջազգային մամուլից և այլն։

«Գրքի բովանդակությունը մի այնպիսի շրջադարձային փուլի մասին է, որն անմիջականորեն վերաբերում է բոլորիս։ Գրքում առկա հազարավոր որբերի ցանկով բազմաթիվ մարդիկ տարբեր առիթներով գտել են իրենց նախնիներին և բացահայտել իրենց անձական պատմությունը»,-ասում է Գրիգորյանը:

Վարդան Ազատյանն ասում է, որ այս գիրքը հատկապես հետաքրքրական ու կարևոր է նաև նրանով, որ գրողը անաչառ և անկողմնակալ կերպով հենց որբանոցի պատմության շնորհիվ վերաբացահայտում է այդ շրջանի քաղաքական պատմությունը։

«Նորա Ներսիսյանը չի ունեցել այս կամ այն քաղաքական ուժի շահերը պաշտպանելու միտում, այլ փորձել է կանգնել որբի կողքին և ցույց տալ, թե ինչ հանգամանքների ու իրադարձությունների միջով է անցել որբը այդ ուժային կողմերի հարաբերությունների ներսում։ Սա իմ կարծիքով շատ համարձակ և միաժամանակ վտանգավոր քայլ է: Այս գիրքը բացահայտում է մեր նորագույն պատմության և մեր ինքնության որբական բնույթը, այսինքն՝ թե ինչ աստիճանի կարևորություն է ունեցել ծնողազրկության փորձառությունը հայերի արդի ինքնության կայացման գործում»,- ասում է Վարդան Ազատյանը:

Նա ընդգծում է, որ գիրքը թույլ է տալիս տարբերակված մոտեցում ցուցեբերել նաև մեր խորհրդային անցյալի հանդեպ։

Ասուլիսի վերջում բանախոսները նշեցին, որ երկու շաբաթ անց տեղի կունենա «Որբաքաղաքը» գրքի շնորհանդես-վաճառքը, իսկ սույն թվականի հոկտեմբերին կկայանա հանդիպում գրքի հեղինակի հետ:

Քննարկման շարունակությունը դիտեք այստեղ:

Լիլիթ ԱռաքելյանՄեդիա կենտրոն ծրագրի խմբագիր/համակարգող:

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
2017-2018թթ պետգնումների համակարգի մոնիտորինգի արդյունքները
28.12.2018
12:00
Դեկտեմբերի 28-ին «Մեդիա կենտրոնում» «Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոն» ՀԿ-ն ներկայացրեց 2017-2018թթ (I կիսամյակի) պետական գնումների համակարգի հիմնական միտումները։
Իրավապաշտպանների առաջարկները ՔԿՀ-ներում բարեփոխումների իրականացման ռազմավարության վերաբերյալ
27.12.2018
13:30
Արդարադատության նախարարության կողմից е-draft կայքում 2018 թ. դեկտեմբերի 19-ից հանրային քննարկման է դրվել քրեակատարողական համակարգում իրավիճակի բարելավման նպատակով 2018 -2038 թթ. ռազմավարությունը և դրա իրականացման 20 -ամյա միջոցառումների ծրագիրը հաստատելու մասին կառավարության որոշման նախագիծը։ Այն հանրային քննարկման է դրված լինելու մինչև 2019 թ. հունվարի 8-ը։
Օպտիմա՞լ է նախարարությունների օպտիմալացումը
26.12.2018
12:00
Դեկտեմբերի 26-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում «Օպտիմա՞լ է նախարարությունների օպտիմալացումը. գնահատում են մասնագետները» թեմայով:
2018 թ. Շուռնուխում տեղի ունեցած բռնության քրեական գործի կարճման վերաբերյալ
25.12.2018
11:00
Դեկտեմբերի 25-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ «Փինք Արմենիա» ՀԿ-ի մամուլի ասուլիսը, որի ընթացքում ներկայացվեցին 2018թ. Շուռնուխ գյուղում ԼԳԲՏ անձանց նկատմամբ ծեծի հիմքով հարուցված քրեական գործի մանրամասներն ու գործի կարճման պատճառները:
«Արամի 23. խոստումներ, որոնք չկատարվեցին»
24.12.2018
12:00
Մեդիա կենտրոնում, դեկտեմբերի 24-ին, տեղի ունեցավ քննարկում «Արամի 23. խոստումներ, որոնք չկատարվեցին» թեմայով:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ