«ՔԿՀ-ներում անչափահասների կրթության իրավունքի խախտումները և բժշկական սպասարկման որակը»
20.03.2018
12:00
2017թ. ՀՀ Քրեակատարողական հիմնարկներում արձանագրվել է 17 մահացության դեպք, որից 2-ը եղել է ինքնասպանության դեպք. 15 դեպքից 8-ը սիրտ-անոթային հիվանդությունների արդյունքում է գրանցվել, 2-ը՝ գլխուղեղի արյան շրջանառության սուր խանգարման, 5-ը՝ այլ հիվանդությունների հիմքով։

Այս մասին մարտի 20-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած քննարկմանը ներկայացրեց ՀՀ ԱՆ ՔԿՀ-ներում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող հասարակական դիտորդների խմբի ղեկավար Արայիկ Զալյանը:

Անդրադառնալով ՔԿՀ-ներում բժշկական սպասարկման խնդիրներին`Զալյանը ընդգծեց, որ մահացության դեպքերն ու բուժսպասարկումը ՔԿՀ-ներում փոխկապակցված են:

«Համեմատած 2016թ. մահվան դեպքերի՝ 2017թ. մահվան դեպքերը նվազել են։ 2016թ. արձանագրվել էր 22 մահացության դեպք։ Օրինակ՝ 2011-12 թթ.  գրանցվել է 25 մահացության դեպք, 2013թ.՝ 17, 2014թ. աճել է՝ 35 դեպք է գրանցվել, 2015-ին՝ 26 դեպք է։ Այսինքն՝ տատանվում է մահացությունների թիվը։ Այս տարի պատժի հետ անհամատեղելի հիվանդության հիմքով պատժից ազատվել է ընդամենը 6 անձ, սակայն, ինչպես նշեցի՝ 15 անձ տարբեր հիվանդություններով ՔԿՀ-ներում մահացել է»,- ասաց Զալյանը:

Նա ներկայացրեց նաև Աբովյան ՔԿՀ-ում տեղի ունեցած միջադեպի մասին:

«Աբովյան ՔԿՀ-ում մենք արձանագրեցինք 1 դեպք, երբ մեր խումբը այցելություն կատարեց և հանդիպեց կնոջը, որը մեր դիտարկմամբ գտնվում էր ծայրահեղ ծանր վիճակում և ենթակա էր 825 որոշմամբ ազատման։ Դիմեցինք նախարարություն՝ համապատասխան հաշվետվությամբ, ստացանք պատասխան, որ չի համապատասխանում, ըստ բժշկական փաստաթղթերի, իր հիվանդությունների հիմքով պատժի կրումից ազատման, սակայն, օրեր անց ունեցանք տվյալ կնոջ մահվան դեպքը: Եվ բացառել, որ տվյալ 15 դեպքից որևէ մեկը պատժի կրումից հետագա ազատվելու հնարավորություն չուներ իր հիվանդության հիմքով, ես չեմ կարող, որովհետև ունենք թերի քննություն։ Ի՞նչ է կատարվում. մահվան դեպքերով Քննչական կոմիտեում հարուցվում է քրեական գործ, և ուղղակի Արդարադատության նախարարության և Քրեակատարողական վարչության վերահսկողությունից դուրս է մնում տվյալ քննությունը։ Մենք հարցում ենք կատարում նախարարություն կամ վարչություն, մեզ պատասխանում են, որ գործը քննվում է Քննչական կոմիտեում։ Սահմանափակվում են քրեական գործով և ասում, որ ծառայողական քննության անհրաժեշտություն չկա»,-ասում է Զալյանը:

Նա ներկայացրեց նաև  2017թ. արձանագրված ինքնավնասման դեպքերը. «Ազատազրկվածներն ինքնավնասումը հիմնականում կատարում են իրենց բազուկների շրջանում։ 2017-ին գրանցվել է 607 դեպք: Այս թվերից 211-ն արձանագրվել է Նուբարաշեն ՔԿՀ-ում։ 2016թ. արձանագրվել էր ինքնավնասման 879 դեպք, իսկ 2016-ի հատկանշականն այն էր, որ 250 ինքնավնասում կատարել էր միայն մեկ դատապարտյալ»:

ՀՀ ԱՆ Քրեակատարողական վարչության բժշկական սպասարկման բաժնի պետի տեղակալ Սպարտակ Գևորգյան, ով նույնպես մասնկացում էր քննարկմնաը, ասաց, որ, որ դեռևս 2003 թ կառավարության 1606 որոշմամբ ստեղծվել են հանձնաժողովներ։ ԱՆ հրամանով ստեղծվել է հանձնաժողով, որով կազմվել է  դատապարտված անձանց հիվանդությունների ցանկը։ Ուսումնասիրվել և եզրակացություն է տրվել հետագա կալանքի և պատժի կրման հետ կապված:

Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած «ՔԿՀ-ներում անչափահասների կրթության իրավունքի խախտումները և բժշկական սպասարկման որակը» թեմայով քննարկմանը մասնակցում էին նաև, ՀՀ ԱՆ ՔԿՀ-ներում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող հասարակական դիտորդների խմբի անդամներ Ռոբերտ Ռևազյանը և Զառա Հովհաննիսյանը, Արմավիր ՔԿՀ-ի պետի տեղակալ Գևորգ Սիմոնյանը, ՀՀ ԱՆ Քրեակատարողական վարչության սոցիալ-հոգեբանական և իրավական աշխատանքների բաժնի գլխավոր մասնագետ, հոգեբան Անուշ Ջենտերեջյանը:

Ռոբերտ Ռևազյանն ասաց, որ իրենց կողմից 2017թ. 100 գրություն է ուղարկվել, որից 4-ը  հրատապ հաշվետվություն, 27-ը բուժսպասարկման որակին վերաբերվող։ Ուղարկված դիմումներից միայն 13-ն է բավարարվել։

«Պահման վայրի հետ կապված դրական լուծում է ստացել 13 դիմում։ 2017թ օրենսդրական առաջարկություն ենք արել։ Օգոստոսի 24-ին բարելավման համար քննարկման էր դրվել ռազմավարությունն ու միջոցառումների ծրագիրը։ Որոշակի առաջարկություններ ներկայացրել ենք օրենսդրական փոփոխություններ իրականացնելու վերաբերյալ: Մենք առաջարկել ենք արդարադատության ենթակայության տակ ստեղծել հանձնաժողով, որը կքննի ՔԿՀ հատուկ միջոցների կիրառման օրինաչափության իրավաչափության հարցերը։ Արդարադատության նախարարությունը գտել է, որ նպատակահարմար չի գտնում»,-հավելեց Ռևազյանը:

Դիտորդական խումբը առաջարկել է նաև առանձին պահման մեխանիզմը վերացնել, ինչը կնպաստի անձի վերականգնման մեխանիզմին։

«Ցմահ դատապարտվածների համար չկա ռեժիմի փոփոխման հնարավորություն։ Մյուս դատապարտվածները կարող են լավ վարք դրսևորելու պարագայում փոխեն ռեժիմը փակից, կիսափակ, այնուհետև բաց ռեժիմով կրեն իրենց պատիժը, սակայն ցմահ դատապարտվածները այդ իրավունքից զրկված են»,-հավելեց Ռևազյանը:

Զառա Հովհաննիսյանն էլ անդրադարձավ անչափահաս դատապարտյալների խնդրին և շեշտեց, որ Աբովյան ՔԿՀ-ում կոպիտ խախտվում է անչափահասների կրթություն ստանալու իրավունքը:

«Պետությունն ինքը խախտում է այդ իրավունքը։ Կա հանրակրթության մասին օրենք, որն ասում է 12 ամյա կրթությունը պարտադիր է։ Ինչպես վարվել այս դեպքում, մենք դիմեցինք վարչություն, և նամակ ստացանք, որ միջոցներ են ձեռնարկվում խնդիրը լուծելու ուղղությամբ։ Մենք կարող ենք համբերատար սպասել այդ միջոցներ ձեռնարկելուն, սակայն ցանկացած անչափահաս դատապարտյալ կարող է դիմել ՄԻԵԴ իր կրթության խախտված իրավունքը վերականգնելու համար և ունենանք ընդդեմ Հայաստանի Հանրապետության վճիռներ։ ՔԿՀ-ները մարդուն ռեաբիլիտացնելու համար են, այլ ոչ թե նրա իրավունքները խախտելու։ Ինչ է արվում առհասարակ դատապարտված անձանց նոր հմտություններ և գիտելիք փոխանցելու հարցում, որպեսզի նրանք վերադառնան հասարակություն»,-ասաց Հովհաննիսյանը:  

Արմավիր ՔԿՀ-ի պետի տեղակալ Գևորգ Սիմոնյանն  էլ նշեց, որ վերջին տարիներին մեզ մոտ նկատվել է անչափահասների քանակի կտրուկ նվազում:

«Այս պահին մենք ունենք 3 անչափահաս։ Բայց թեկուզ մեկ անչափահաս դատապարտյալ լինելու դեպքում՝ նրան պետք է տանք կրթության հնարավորություն»,- ասաց Սիմոնյանը,-«Մեր օրենսդրությունը թույլ է տալիս, որ դատապարտված անձինք կրթություն ստանան, շարունակեն կրթությունը, սակայն դա կարող են իրականացնել այն ուսումնական հաստատություններում, որոնք ունեն հեռահար ուսուցման մեխանիզմներ։ Այս պահին ունենք բարձրագույն կրթությունը շարունակող 8 անձ, բայց այսօր այդ օրենսդրությունը թույլ է տալիս, որ նրանք օգտվեն այդ հնարավորությունից։ Ինչ վերաբերում է այլ ծրագրերին, մենք ունենք 103 ուսանող, որոնք տարբեր հաստատությունների կամ կազմակերպությունների կրթական ծառայություններից են օգտվում»:

Անուշ Ջենտերեջյանն էլ անդրադարձավ 2016-2017 թթ

ՔԿՀ-ի հետ կապված կատարված աշխատանքներին։ Նա նշեց, որ արհեստագործական ուսումնական դասընթացներ են տարվել։

«10 կին դատապարտյալ ստացել են հավաստագրեր։ 11 դատապարտյալ կին էլ վարսահարդարի կրթություն է ստացել»,-հավելեց Ջենտերեջյանը:

Լիլիթ Առաքելյան, Մեդիա կենտրոն ծրագրի խմբագիր/համակարգող:

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am հասցեին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Հեղափոխություն՝ մշակույթո՞վ, թե՞ առանց մշակույթի»
17.07.2018
17:00
Հուլիսի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Հեղափոխություն՝ մշակույթո՞վ, թե՞ առանց մշակույթի» թեմայով։

«Մենք հայկական կողմից սպասում ենք կոնկրետ առաջարկներ». ՀՀ-ում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար Պյոտր Սվիտալսկի
16.07.2018
11:00
«Մենք հայկական կողմից սպասում ենք կոնկրետ առաջարկներ և գաղափարներ, ԵՄ-ն Հայաստանում կառուցողական է տրամադրված». այս մասին հուլիսի 16-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց ՀՀ-ում Եվրոպական միության պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Պյոտր Սվիտալսկին:
Նոր «Ընտրական օրենսգիրքը» և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները
13.07.2018
12:30
Հուլիսի 13-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Ընտրական նոր օրենսգիրքը և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները» թեմայով:
«Հայաստանյան թավշյա հեղափոխությունը Ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել»․ ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան Ժոնաթան Լաքոտ
12.07.2018
10:30
Հայաստանում գարնանը տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությանը ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել ու ընդունվել, հատկապես ոգևորիչ էր այն, որ այդ ամենը խաղաղ ու օրինական բնույթ էր կրում․այս մասին հուլիսի 12-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ ասաց Հայաստանում Ֆրանսիայի արտակարգ ու լիազոր դեսպան Ժոնաթան Լաքոտը։
Հայաստանում ամուսնական զույգերը պլանավորում են շատ, բայց ունենում քիչ երեխաներ. ՄԱԿ 2017թ. ուսումնասիրություն
11.07.2018
12:00
Հուլիսի 11-ին Բնակչության համաշխարհային օրը Մեդիա կենտրոնում ներկայացվեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի կողմից իրականացված ՀՀ բնակչության վերարտադրողական վարքագծի ուսումնասիրության արդյունքները:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ