«Կրթության ֆինանսավորման արդի վիճակը և հեռանկարները Հայաստանում»
07.03.2018
11:00
Մարտի 7-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած «Կրթության ֆինանսավորման արդի վիճակը և հեռանկարները Հայաստանում» թեմայով մամուլի ասուլիսի ընթացքում տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ Արտակ Մանուկյանը ներկայացրեց «Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոն» ՀԿ-ի կողմից իրականացված վերջին տարիների կրթական ծախսերի ուսումնասիրության արդյունքները և անդրադարձավ կրթության ֆինանսավորման խնդիրներին:

Տնտեսագետը, ներկայացնելով ուսումնասիրության արդյունքները, մատնացույց է անում, որ կրթական ծառայությունների ծավալը ՀՀ-ում տարեցտարի աճում է տարեկան շուրջ 5%-ով, սակայն  ծառայությունների ընդհանուր հատվածում կրթական ծառայությունների մասնաբաժինը տարեցտարի նվազում է։

Փորձագետը ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ ինչպես բոլոր ոլորտներում, այնպես էլ կրթական ծառայությունների ոլորտում երկրում չկա համաչափ զարգացում ու  կրթական ծառայությունների մատուցումը կենտրոնացած է գլխավորապես Երևանում։

«Կրթական ծառայությունների ոլորտում 10 մարզերի մասնաբաժինը չի գերազանցում 16%-ը, և այս միտումը պահպանվում է 2003 թ․-ից»,-նշում է Արտակ Մանուկյանը։

Ներկայացնելով պետական բյուջեի կառուցվածքում կրթության մասնաբաժինը և այն համեմատելով զարգացած երկրների հետ՝ տնտեսագետը մտահոգություն է հայտնում, որ Հայաստանն այս  առումով խիստ զիջում է․

«Պետական բյուջեի ծախսերի կառուցվածքում կրթության մասնաբաժինը 2006 թ․-ից սկսած նվազման կայուն միտումներ է արձանագրել և վերջին տարիներին գտնվում է 8-9 տոկոսի շրջակայքում, ինչը շատ ավելի ցածր է, քան զարգացած և նույնիսկ զարգացող տնտեսությունների մեծամասնությունում։ Պետական բյուջեի ծախսերը կրթության ոլորտում  ՀՆԱ հարաբերակցությունը ևս խիստ ցածր է`վերջին տարիներին միջինում  2.4% է»։

2008 թ․-ից ի վեր համեմատելով կրթությանն ու  ոստիկանությանն ուղղվող ծախսերը, տնտեսագետը ասում է․«Եթե կրթությունը գերակա լիներ, ապա գերակա կլիներ կրթված քաղաքացի, հետո կրթված քաղաքացի+ոստիկան, փրկարար, դատավոր և այլն։ 2008 թ․-ին պետբյուջեից կրթությանն է ուղղվել 103․5 մլրդ դրամ, իսկ ոստիկանությանը՝ 20․4 մլրդ դրամ։
2013-ին նախագահի վերընտրությունից հետո կտրուկ ավելացել են ոստիկանությանն ուղղված բյուջետային միջոցները։ Արդյունքում 2008-2018 թթ բյուջեից կրթությանն ուղղված ծախսերը աճել են շուրջ 23%-ով (103.5-ից 127․2 մլրդ դրամ), իսկ ոստիկանությանն ուղղված միջոցները կրկնապատկվել են»։

Միաժամանակ բանախոսը շեշտում է ծախսերի արդյունավետության չափման համակարգ  ունենալու անհրաժեշտությունը, քանի որ այժմ հնարավոր չէ օբյեկտիվորեն գնահատել, թե ինչքանով են կրթության համար ծախսվող գումարները նպատակին հասնում․

«Ծախսի դիմաց դրա արդյունավետության գնահատականը չկա: Չկա այն, թե կրթության պատասխանատուների համար ելքային ցուցանիշը որն է, որով կարելի է կրթական ծախսի արդյունավետություն չափել: Պետք է ներդնել ֆինանսական արդյունավետության գնահատականը, որի արդյունքում կկարողանանք չափել՝ ինչքանով է տվյալ ռազմավարությունը, որը պաշտոնյաների կողմից ներկայացվում է, արդյունավետ և ներառական տնտեսության և ազգի համար»: 
Ա․ Մանուկյանը ծախսերի արդյունավետության համատեքստում կարևորում է պետգնումների ոլորտում թափանցիկության ապահովման խնդիրը՝ շեշտելով, որ ներկայումս կառավարության կողմից ներդրված ու այդքան գովազդվող էլեկտրոնային համակարգն արդյունավետ չի աշխատում, քանի որ այդ համակարգից բացակայում են մի շարք, այդ թվում նաև կրթական հաստատությունների հաշվետվությունները։ Փորձագետը կարծիք է հայտնում, որ այդ հանգամանքը նաև կոռուպցիոն մեծ ռիսկեր է պարունակում։

Դերենիկ Մալխասյան, Մեդիա կենտրոն ծրագրի խմբագիր/համակարգող:

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք derenikmalkhasian@gmail.com էլփոստին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Ինչպե՞ս ստեղծել որակյալ սոցիալական ծառայություններ Հայաստանում և պայքարել աղքատության դեմ»
19.03.2019
12:00
Մարտի 19-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ մամուլի ասուլիս` նվիրված Սոցիալական աշխատանքի համաշխարհային օրվան: Ասուլիսի թեման էր` «Ինչպե՞ս ստեղծել որակյալ սոցիալական ծառայություններ Հայաստանում և պայքարել աղքատության դեմ»:
«Մեդիա սպառումն ու ինֆորմացիոն նախասիրությունները Հայաստանում-2019» հետազոտության ներկայացում
15.03.2019
12:00
Մարտի 15-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ «Մեդիա սպառումն ու ինֆորմացիոն նախասիրությունները Հայաստանում- 2019» հետազոտության արդյունքների ներկայացում:
Խաղաղության ընկալումը․ ԼՂ հակամարտության մոտեցումների վերլուծությունը
06.02.2019
12:00
ԼՂ հակամարտության հանգուցալուծմանը հասնելու միակ ճանապարհը խաղաղությանը նախապատրաստվելն է: Թեպետ հակամարտող հանրույթներում գերիշխում է պատերազմի պրոպագանդան, սակայն Հայաստանում, Լեռնային Ղարաբաղում եւ Ադրբեջանում մարդիկ սկսել են ավելի ու ավելի քննադատաբար մոտենալ հնարավոր պատերազմին: Հարցեր են հնչեցնում պատերազմի ու խաղաղության գնի մասին:
2017-2018թթ պետգնումների համակարգի մոնիտորինգի արդյունքները
28.12.2018
12:00
Դեկտեմբերի 28-ին «Մեդիա կենտրոնում» «Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոն» ՀԿ-ն ներկայացրեց 2017-2018թթ (I կիսամյակի) պետական գնումների համակարգի հիմնական միտումները։
Իրավապաշտպանների առաջարկները ՔԿՀ-ներում բարեփոխումների իրականացման ռազմավարության վերաբերյալ
27.12.2018
13:30
Արդարադատության նախարարության կողմից е-draft կայքում 2018 թ. դեկտեմբերի 19-ից հանրային քննարկման է դրվել քրեակատարողական համակարգում իրավիճակի բարելավման նպատակով 2018 -2038 թթ. ռազմավարությունը և դրա իրականացման 20 -ամյա միջոցառումների ծրագիրը հաստատելու մասին կառավարության որոշման նախագիծը։ Այն հանրային քննարկման է դրված լինելու մինչև 2019 թ. հունվարի 8-ը։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ