«Մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում 2017թ. չի եղել դրական միտում». իրավապաշտպաններ
11.12.2017
12:30
Իրավապաշտպանների գնահատմամբ մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում 2017 թ. չի գրանցվել առաջընթաց: Ըստ նրանց` իրավակիրառման պրակտիկայում հասած փոքր հաջողությունները բավարար չեն նշելու համար, որ իշխանությունները արձագանքել են դրական միտում:

«Ոստիկանությունը դեռ չի կարողացել ընկալել, որ այն ձևերը, որով հանդես է գալիս ոստիկանությունը, ոչ միայն տվյալ մարդու իրավունքների խախտում է, այլ նաև ապտակ է պետությանը»,-ասաց «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ի տնօրեն, ՀՀ առաջին օմբուդսմեն Լարիսա Ալավերդյանը դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» Մարդու իրավունքների պաշտպանության օրվան նվիրված մամլո ասուլիսի ժամանակ:

ՀՀ առաջին օմբուդսմենը ընդգծում է, որ  տարիներ շարունակ իրենց ՀԿ-ն ստացել է հատվածական տվյալներ, որ ինչ-որ գիշերօթիկ դպրոցում կիրառվում է կոպիտ կամ դաժան վերաբերմունք:

«Դրան պետք է տալ ավելի խորքային նշանակություն: Ես կարծում եմ, որ մենք պետք է ավելի շատ ուշադրություն դարձնենք երեխաների իրավունքների պաշտպանությանը և բացառենք նրանց նկատմամբ դաժան, կոպիտ կամ արժանապատվությունը նսեմացնող վերաբերմունքը»,-ասում է Ալավերդյանը:

Ըստ նրա` օրենսդրաան փոփոխությունների խնդիր կա, այդ թվում, դաժան վերաբերմունքի մասով պետք է լինեն ավելի շատ հստակեցումներ:

«Եթե չկա արդար դատավարություն, մենք չենք կարող խոսել դեպի իրավական պետություն գնալու մասին, որովհետև իրավական պետության կայացումը տեղի է ունենում ոչ թե օրենսդիր մարմնի կողմից ճիշտ օրենքներ ընդունելով, այլ այն դեպքում, երբ մարդու իրավունքների ոտնահարման ժամանակ դատարանը մեզ բերում է իրավական պետության դաշտ»,-շեշտում է Ալավերդյանը:

2017-ի ընթացքում «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ն ստացել է դիմում 382 շահառուից:

Ասուլիսի մյուս մասնակից`«Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ի Երևանյան գրասենյակի տնօրեն Շողինե Սողոմոնյանն ասում է, որ Ոստիկանության բաժնում շուրջ 45 քաղաքացիների նկատմումբ միջադեպ է տեղի ունեցել հենց ոստիկանի մասնակցությամբ և  «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ի փաստաբանները տեղում տրամադրել են իրավախորհրդական աջակցություն:

«Այս տարի ունենք անազատության մեջ գտնվող 65 քաղաքացի, ում իրավունքները ոտնահարվել են և մեր փաստաբանները տրամադրել են իրավական խորհրդատվություն: 41 շահառուները ստացել են նաև հոգեբանական և սոցիալական աջակցություն: Ունենք նաև մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան ներկայացրած 7 գործ, որոնք ընթացքում են»,-հավելեց Սողոմոնյանը:

«Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ի փաստաբան Արա Ղարագյոզյանը, ով նույնպես մասնակցում էր ասուլիսին, անդրադաձավ «Սասնա ծռեր» խմբավորման քրեական գործին:

Հիշեցնենք, որ «Սասնա ծռեր» անվամբ զինված խումբը 2016թ. հուլիսի 17-ին գրավել էր Ոստիկանության ՊՊԾ գունդը, որին հաջորդեցին քաղաքացիական ակտիվ ցույցեր և բախումներ ոստիկանների հետ: 2016 թ. հուլիսի 31-ին զիված խումբը հանձնվել էր  իրավապահներին և այդ իրադարձություններից 11 ամիս անց, 2017-ի հունիսին սկսվեց «Սասնա ծռեր»-ի գործով դատավարությունը, որի շրջանակում քննվում են 14 մեղադրյալներ:

Արա Ղարագյոզյանը, լինելով «Սասնա ծռեր»-ի գործով մեղադրյալներ Արայիկ և Արա Խանդոյանների պաշտպանը, շեշտեց, որ դատավարության 6 ամիսների ընթացքում «հատուկ միջոցներ կիրառելու» հետևանքով Արարատ Խանդոյանը ստացել է մի շարք մարմնական վնասվածքներ:

«Մենք դեպքի մասին բարձրաձայնեցինք անմիջապես, սակայն Արարատի աչքը վիրահատեցին դեպքից 8 ամիս անց: Արարատը  քրեակատարողական հիմնարկում ենթարկվել է վատ և դաժան վերաբերմունքի: Արարատ Խանդոյանի 3 գործերն էլ այժմ  Եվրոպական դատարանում են: Դատավարության այս 6 ամիսների ընթացքում պարբերաբար խախտվում էին մեղադրյալների և փաստաբանների իրավունքները: «Սասնա Ծռեր» խմբավորման անդամներին դատարանի նկուղում փաստաբանների ներկայությամբ ծեծի են ենթարկել: Աննախադեպ էր, երբ դատարանի նկուղում մարդիկ ծեծի էին ենթարկվում ու այն մարդիկ, ովքեր մեր սահմանները պաշտպանելու ժամանակ ստացել են բազմաթիվ հրազենային վնասվածքներ և ունեին մի շարք առողջական խնդիրներ»,-ասում է Ղարագյոզյանը:

Անդրադառնալով ՀՀ Հատուկ քննչական ծառայությունում պաշտոնական լիազորությունների անցման հիմքով հարուցված քրեական գործին` փաստաբանը ընդգծեց, որ ևս 5 քաղաքացի ճանաչվել են տուժող, սակայն վարույթն իրականացնող մարմինը, ըստ նրա, որևէ օբյեկտիվ քննություն չի իրականացրել:

«Երբ միջազգային հանրությանը ներկայացվեց, թե ինչ է տեղի ունեցել, Եվրոպայի փորձագետները զարմանք ապրեցին, թե ինչպես կարող է 21-րդ դարում անձը ենթարկվի նման վերաբերմունքի»,-հավալեց փաստաբանը:

2016 թ. հուլիսյան դեպքերի առիթով, երբ մի շարք քաղաքացիներ և լրագրողներ մարմնական վնասվածքներ ստացան և խոչընդոտվեց նաև լրագրողների մասնագիտական գործունեությունը, ևս հարուցվել էր քրեական գործ:

«Սակայն այն սառեցված է: Ասվում է, որ իրականացվում է նախաքննություն, բայց որևէ դրական փոփոխություն կամ արդյունք չենք նկատում:  Այս գործը ևս ուղարկվել է Մարդու Իրավունքների Եվրոպական դատարան և ընթացքի մեջ է գտնվում»,-ասում է Ղարագյոզյանը:

Ասուլիսի ընթացքում նա անդրադարձավ նաև Իջևանի  Քրեական հետախուզության բաժնի պետի դեմ իրականացվեց քրեական հետապնդմանը և այս առնչությամբ դրական գնահատական հնչեցրեց իրավապահ մարմինների աշխատանքին:

«Այս առումով մենք դրական ենք գնահատում, որ այսքան տարվա պայքարից և միջազգային հանրությանը ներկայացնելուց հետո Հատուկ քննչական ծառայությունը քաղաքական կամք դրսևորեց և երկարատև պայքարից հետո Քրեական հետախուզության  բաժնի պետի նկատմամբ իրականացվեց քրեական հետապնդում: Դատախազությունը հաստատեց մեղադրական եզրակացությունը: Մենք, լինելով տուժողի ներկայացուցիչ, հուսով ենք, որ դատարանը օբյեկտիվ քննություն կիրականացնի և կփաստի, որ դաժան վերաբերմունք և խոշտանգում է եղել  տուժողի հանդեպ»,-ընդգծեց փաստաբանը:

Ամփոփելով և ընդհանուր գնահատական հնչեցնելով 2017-ին մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտին` Արա Ղարագյոզյանը շեշետեց, որ մի քանի պաշտոնյայի քրեական պատասխանատվության ենթարկել դեռ չի նշանակում, որ մենք առաջընթաց ունենք մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում:

«Մենք անկախ դատարաններ չունենք, եթե դատավորները անկախ չեն»,-հավելեց Ղարագյոզյանը:

Լարիսա Ալավերդյանն էլ շեշտեց, որ դրական կողմ է համարում համագործակցությունը մեծ թվով հասարակական կազմակերպությունների հետ, սակայն դրական չի կարելի գնահատել համագործակցությունը պետական մարմինների հետ:

«Հենց այստեղ է բացվում այն խնդիրը, որ պետք է ոչ միայն խոսել, այլև ազդել այդ պետական մարմինների վրա, որոնք պարտավոր են իրականացնել իենց գործառույթները` ըստ օրենքի: Քաղաքացիական հասարակությունը իր բոլոր սուբյեկտներով՝ ԶԼՄ-ներով և ՀԿ-ներով, չի կարողացել ազդեցություն ունենալ այնքան, որքան պահանջվում է: Այս տեսակետից ստացվում է, որ հասարակությունը չի կարող կանխել տեղի ունեցող բոլոր իրավունքների խախտումները: Լծակներ ունենալով՝ իշխանությունը ոչ միայն ունի հնարավորություն, այլ նաև օգտագործում է այդ հնարավորությունները մարդու իրավունքները ոտնահարելու համար, բայց չէ որ  մեզ հայտնի չեն այն շատ դեպքերը, երբ մարդու իրավունքները պաշտպանվել են հենց իշխանությունների կողմից: Եվ եթե հասարակաությունը չի զգում որակական փոփոխություն, ապա նշանակում է, որ գնդակը իշխանության դաշտում է»,-ասում է Ալավերդյանը:

Նա հավելում է, որ բավականին շատ գործ կա անելու մարդու իրավունքների պաշտապանության ոլորտում և իշխանություններից պետք է պահանջել, որ նրանք շատ ավելի կտրուկ գործողությունների դիմեն բարելավման համար:

Ասուլիսի շարունակությունը դիտեք տեսագրությունում:

Լիլիթ Առաքելյան, Մեդիա կենտրոն ծրագրի խմբագիր/համակարգող:

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.amէլ. հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Սասնա ծռերի» գործով դատավարությունն ու մեղադրյալների պահման պայմանները. մտահոգություններ և դիտարկումներ
22.01.2018
11:00
Հունվարի 22-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում ««Սասնա ծռերի» գործով դատավարությունն ու մեղադրյալների պահման պայմանները. մտահոգություններ և դիտարկումներ» թեմայով:
«Ազատազրկվածների պահման պայմանները ՔԿՀ-ներում. չլուծված խնդիրնե՞ ր, թե՞ բարեփոխումներ»
19.01.2018
11:00
Հունվարի 19-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Ազատազրկվածների պահման պայմանները ՔԿՀ-ներում. չլուծված խնդիրնե՞ ր, թե՞ բարեփոխումներ» թեմայով:
Ընդդեմ թանկացումների. ինչպե՞ս է տեսնում խնդրի հանգուցալուծումը «Ելք» խմբակցությունը
18.01.2018
11:00
Հունվարի 18-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Ընդդեմ թանկացումների. ինչպե՞ս է տեսնում խնդրի հանգուցալուծումը «Ելք»խմբակցությունը» թեմայով:
Արդյո՞ք պետությունը հրաժարվում է իր պարտավորություններից. ՊՆ նախարարի դրամահավաքության կոչը զինծառայողների բուժման համար
17.01.2018
12:00
Հունվարի 13-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը Ֆեյսբուքի իր էջում գրառում է կատարել դասակի հրամանատարի կողմից զենքի հետ վարվելու կանոնները խախտելու հետևանքով վիրավորված զինծառայող Ալբերտ Դալլաքյանի բուժման ծախսերի վերաբերյալ:
«Քաղաքացիական հասարակության նկատառումները դատական և քրեական օրենսգրքերի նախագծերի վերաբերյալ». հանրային քննարկում
16.01.2018
10:00
Հունվարի 16-ին ԴաբըլԹրի բայ Հիլթոն Երևան հյուրանոցի Միլանո սրահում Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայաստան կազմակերպությունն իր իրավական ծրագրերի շրջանակներում ստեղծված Արդարադատության խմբի հետ համատեղ անցկացրեց «Քաղաքացիական հասարակության նկատառումները դատական և քրեական օրենսգրքերի նախագծերի վերաբերյալ» հանրային քննարկում:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ