«Իրատեսակա՞ն են արդյոք բարեփոխումները դատապարտյալների՝պայմանական վաղաժամկետ ազատման համակարգում»
17.02.2017
12:00
Փետրվարի 17-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում «Իրատեսակա՞ն են արդյոք բարեփոխումները դատապարտյալների՝պայմանական վաղաժամկետ ազատման համակարգում» թեմայով:

Որպես բանախոսներ` քննարկմանը մասնակցում էին ՀՀ Արդարադատության նախարարի տեղակալ Սուրեն ՔրմոյանըՀՀ ՄԻՊ գրասենյակի խոշտանգումների և վատ վերաբերմունքի կանխարգելման վարչության պետ Գոհար Սիմոնյանը,  Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքունցը եւ Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեի փաստաբան Ռոբերտ Ռևազյանը:

Փետրվարի 7-ին ՀՀ Ազգային ժողովն առաջին ընթերցմամբ ընդունել է դատապարտյալների պայմանական վաղաժամկետ ազատման գործընթացը պարզեցնելու կենսական նախաձեռնությունը: Պատասխանատու պետական մարմինները նշում են փոփոխությունների արյունքում դատապարտյալների վաղաժամկետ պայմանական ազատման համակարգը կդառնա առավել պարզ և կսահմանվեն հստակ չափանիշներ, որոնք կդրվեն և՛անկախ հանձնաժողովի, և՛դատարանի պատճառաբանված որոշումների հիմքում:

ՀՀ Արդարադատության նախարարի տեղակալ Սուրեն Քրմոյանը ներկայացրեց, թե մասնավորապես ինչպիսի փոփոխություններ են տեղի ունենալու վաղաժամկետ պայմանական ազատ արձակման համակարգում. «Ինստիտուցիոնալ համակարգը պարզեցվել է, մենք ունեինք եռաստիճան համակարգ՝ որոշումների ընդունման քրեակատարողական հիմնարկ, անկախ հանձնաժողով և դատարան: Մենք այստեղից մեկ օղակ կրճատել ենք, այսուհետ քրեակատարողական հիմնարկը չի մասնակցի, չի մերժի կամ չի բավարարի միջնորդությունները»,- իր խոսքում նշեց Քրմոյանը:

Ի մի բերելով  բարեփոխումների ընդհանուր նկարագրությունը՝ նախարարի տեղակալը եզրափակեց. «Մենք փորձել ենք հարցեր դնել, եւ որոշում ընդունող մարմինները պետք է այդ հարցերին պատասխան տան»:

Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավարԱրթուր Սաքունցը հայտարարեց, որ այս բարեփոխումները վաղուց էին հասունացել, քանի որ գործող համակարգն արդյունավետ չի իրականացնում  իր առաջ դրված խնդիրները եւ կոռուպցիոն մեծ ռիսկեր է պարունակում: Պատասխանելով այն հարցին, թե արդյո՞ք առաջարկվող համակարգը բավարարում է քաղհասարակության պահանջները, Սաքունցը նշեց. «Մոտեցման առումով՝այո՛, որովհետև դատական բողոքարկման գործընթացը հստակ է, երկրորդը՝ նախագծով առաջարկվում է, որ պայմանական վաղաժամկետի դիմողի իրավունքները առավել քան պաշտպանված են, այսինքն նրա համար կանխատեսելի են իրավական այն գործընթացները, որի հիման վրա պետք է քննարկվի դիմումը:»

Սակայն մյուս կողմից Արթուր Սաքունցը առարկություններ ուներ՝ կապված սահմանված չափորոշիչների հետ, որոնցով գնահատվելու է դատապարտյալն, ով դիմել է վաղաժամկետ ազատման համար: Նրա կարծիքով, օրինակ «ռեցիդվի չափանիշը» պետք է ընդհանրապես հանվի, քանի որ հակասում է իրավական պետության սկզբունքներին:

Սակայն  Քրմոյանը հակադարձեց՝ նշելով, որ պատասխանատու մարմինների խնդիրն է հասարակության անվտանգության ապահովումը. «Ինչպե՞ս հաշվի չառնենք, որ օրինակ մարդը  8 անգամ նույն հանցագործության համար դատված է, լավ, ազատ արձակենք, որ մի հատ էլ գողություն անի՞, մի հատ էլ մարմնական վնասվածք հասցնի՞...»: 

ՀՀ ՄԻՊ գրասենյակի խոշտանգումների և վատ վերաբերունքի կանխարգելման վարչության պետ Գոհար Սիմոնյանը խնդրի հետ կապված նշեց, որ պաշտպանի գրասենյակն ակտիվորեն մասնակցել է սույն բարեփոխումների մշակմանը, քանի որ դատապարտյալներից և իրավապաշտպաններից բազմաթիվ բողոքներ են ստանում:

«Պայմանական վաղաժամկետ ազատման հետ կապված բողոքները թերեւս ամենաշատ կրկնվող բողոքներն են: Լինում են դեպքեր, երբ այլ պետության, օրինակ՝ Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացիները խնդրում են իրենց հարցը քննարկել փոխանցմանն աջակցելու նպատակով, ասելով, որ իհարկե, Վրաստանում այնպես չէ, որ պատժի կրման պայմաններն ավելի լավ են, քան Հայաստանում: Հայաստանից գնալու միակ նպատակն այն է, որ այնտեղ պայմանական վաղաժամկետ ազատման մեխանիզմը ավելի ռեալ է գործում»:

Վերջինս նաև նշեց, որ դիմումների մերժման համար բանտարկյալներն ավելի շատ բողոքում են գործող անկախ հանձնաժողովից, քան քրեակատարողական հիմնարկներիվարչությունից: Քանի որ հանձնաժողովի և նրա ենթահանձնաժողովի աշխատանքն անհասկանալի եւ վիճարկելի է:

ՓաստաբանՌոբերտՌևազյանն անդրադարձավ գործող և առաջարկվող համակարգի ռիսկերին.«Ռիսկերը տեսնում են այն բանի հետ կապված, որ դատապարտյալների ուղղման գործընթացի ծրագիրը չկա, դատապարտյալի հետ պետք է տարվի աշխատանք: Այս փաստաթուղթը խնդիր չի լուծելու, եթե այդ ոլորտում միջամտություն տեղի չունենա: Դատապարտյալը առ այսօր ծանոթ չէ, թե ինչ ուղղման գործընթացի մասին է խոսքը, ինքը ի՞նչ գործողություններ պետք է անի: Դատապարտյալների հետ պետք է ակտիվացվի սոցիալ-հոգեբանական աշխատանքները»:

Փաստաբանի կարծքով՝առաջարկվող համակարգում կրկին խնդիր կա չափորոշիչների հստակության առումով. «Օրինակ՝ խրախուսանք ստանալու հանգամանքը համարվում է չափորոշիչ, սակայն հստակ չէ, որ դեպքում է դատապարտյալը խրախուսանքի արժանանում»,-նշում  է փաստաբանը:

Քննարկումը եզրափակելիս մասնակիցները համակարծիքէին, որ թեեւ վաղաժամկետ պայմանական ազատման համակարգի բարեփոխումը անհրաժեշտություն էր, սակայն եթե քրեակատարողական հիմնարկներում հիմքեր չեն ստեղծվում դատապարտյալների ուղղման և դաստիարակման համար, ապա համակարգն ամենայն հավանականությամբ կրկին թերի կաշխատի:

Հատկապես քննարկմանը մասնակից քաղհասարակության ներկայացուցիչների կարծիքով՝ համակարգի բարեփոխումը պետք է դիտարկել որպես շղթայի մի օղակ, որի արդյունավետությունը բարձր կլինի, եթե ամուր լինեն նաեւ դրա հետ փոխկապակցված մյուս շղթաները:

Քննարկման շարունակությունը դիտեք տեսագրությունում:                     

Լիլիթ Առաքելյան , «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Խաղաղության ընկալումը․ ԼՂ հակամարտության մոտեցումների վերլուծությունը
06.02.2019
12:00
ԼՂ հակամարտության հանգուցալուծմանը հասնելու միակ ճանապարհը խաղաղությանը նախապատրաստվելն է: Թեպետ հակամարտող հանրույթներում գերիշխում է պատերազմի պրոպագանդան, սակայն Հայաստանում, Լեռնային Ղարաբաղում եւ Ադրբեջանում մարդիկ սկսել են ավելի ու ավելի քննադատաբար մոտենալ հնարավոր պատերազմին: Հարցեր են հնչեցնում պատերազմի ու խաղաղության գնի մասին:
2017-2018թթ պետգնումների համակարգի մոնիտորինգի արդյունքները
28.12.2018
12:00
Դեկտեմբերի 28-ին «Մեդիա կենտրոնում» «Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոն» ՀԿ-ն ներկայացրեց 2017-2018թթ (I կիսամյակի) պետական գնումների համակարգի հիմնական միտումները։
Իրավապաշտպանների առաջարկները ՔԿՀ-ներում բարեփոխումների իրականացման ռազմավարության վերաբերյալ
27.12.2018
13:30
Արդարադատության նախարարության կողմից е-draft կայքում 2018 թ. դեկտեմբերի 19-ից հանրային քննարկման է դրվել քրեակատարողական համակարգում իրավիճակի բարելավման նպատակով 2018 -2038 թթ. ռազմավարությունը և դրա իրականացման 20 -ամյա միջոցառումների ծրագիրը հաստատելու մասին կառավարության որոշման նախագիծը։ Այն հանրային քննարկման է դրված լինելու մինչև 2019 թ. հունվարի 8-ը։
Օպտիմա՞լ է նախարարությունների օպտիմալացումը
26.12.2018
12:00
Դեկտեմբերի 26-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում «Օպտիմա՞լ է նախարարությունների օպտիմալացումը. գնահատում են մասնագետները» թեմայով:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ