«ԼԳԲՏԻ անձանց նկատմամբ բռնություններն ամենաշատը գրանցվել են ուժային կառույցներում և ընտանիքներում». փորձագետներ
17.01.2017
12:00
Հայաստանում ԼԳԲՏ համայնքի յուրաքանչյուր անձ ծնվում և մեծանում է անհանդուրժող հասարակությունում: ԼԳԲՏ անձանց իրավունքների խախտումներն ու խտրականության դրսևորումներն ավելի շատ հանդիպում են ուժային կառույցներում, այնուհետև ընտանիքում, մեդիա դաշտում, պետական կառույցներում, առողջապահական ոլորտում, կրոնական կազմակերպություններում, աշխավայրում, ուսումնական հաստատություններում և ժամանցի վայրերում:

Այս մասին հունվարի 17-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ  հայտարարեցին լրագրող-հետազոտող Նանե Բագրատունին և«Նոր Սերունդ» Մարդասիրական ՀԿ-ի մարդու իրավունքների և շահերի պաշտպանության ծրագրերի համակարգող Նարե Հովհաննիսյանը:

Նրանք  ներկայացրեցին 2016-ին «Նոր Սերունդ»  Մարդասիրական ՀԿ-ի կողմից իրականացված «ԼԳԲՏԻ անձանց նկատմամբ խտրական վերաբերմունքի՝ ատելության խոսքի, գենդերային կարծրատիպերի և մարդու իրավունքի ոտնահարման դրսևորումները Հայաստանում»  սոցիոլոգիական հետազոտության  տվյալները և ԼԳԲՏԻ անձանց նկատմամբ էլեկտրոնային մամուլում խտրականության, ատելության խոսքի և բռնության կոչերի վերաբերյալ զեկույցը:

Նարե Հովհաննիսյանը նշում է, որ հետազոտության խնդիրները և նպատակները նույնն են, ինչ իրենց կազմակերպության նպատակները.  հասնել խոցելի խմբերի, մասնավորապես՝ ԼԳԲՏԻ անձանց իրավունքների հավասարությանը և վերջիններիս նկատմամբ խտրականության կանխարգելմանը:

«Մենք իրականացնում ենք նաև իրազեկվածության բարձրացմանը ուղղված դասընթացներ, տրամադրում ենք մասնավորապես ԼԳԲՏԻ անձանց իրավաբանական խորհրդատվություն և իրականացնում նմանատիպ հետազոտություններ: Այս հետազոտությունը ծրագրով արված երկրորդ հետազոտությունն է, որը իրականացվել է ՀՀ 10 մարզերում և Երևանում»,-ասաց Հովհաննիսյանը:

Իսկ առաջին զեկույցը վերաբերում էր ԼԳԲՏԻ անձանց նկատմամբ ատելության խոսքերին և խտրականության դրսևորմանը առցանց տիրույթում:

«Կատարել ենք 2016-ի էլեկտրոնային մամուլում ԼԳԲՏ անձանց նկատմամբ խտրականության, ատելության կոչերի և բռնության, խտրականության վերաբերյալ զեկույց: Սակայն այս զեկույցը ավելի շատ հարցին անդրադառնում է  պաշտպանական մեխանիզմների բացակայության տեսակետից»,-ասաց Հովհաննիսյանը:

Նանե Բագրատունին՝ ներկայացնելով «ԼԳԲՏԻ անձանց նկատմամբ խտրական վերաբերմունքի՝ ատելության խոսքի, գենդերային կարծրատիպերի և մարդու իրավունքի ոտնահարման դրսևորումները Հայաստանում» որակական սոցիոլոգիական հետազոտության  տվյալները, ընդգծեց, որ այն իրականացվել է  մի քանի ֆոկուս խմբերումԼԳԲՏ անձինք, ընտանիքներ, առողջապահական ոլորտի ներկայացուցիչներ, իրավապաշտպան կազմակերկպություններ, ԶԼՄ-ներ, պետական կառույցների աշխատակիցներ, մարզային ՏԻՄ-եր, ինչպես նաև հանրային ակտիվություն ցուցաբերող ակտիվ անձանց շրջանակներ և ուժային կառույցներ:

«Յուրաքանչյուր երկրում ԼԳԲՏ համայնքը տվյալ երկրի հասարակության անքակտելի մասն է` տվյալ հասրակությանը բնորոշ կարծատիպերով ու հիմնախնդիրներով: Այն ինչ այսօր ես կներկայացնեմ, դա հասարակության խնդիրն է: Բոլոր քննարկումները` սկսած հեռուստաեթերներից մինչև անձնական զրույցներ, իջնում է անձնական վիրավորանքի սեփական շահի բախման և շատ հաճախ հիմնախնդիրները չեն լուսաբանվում»,-նշեց Բագրատունին:

Ըստ հետազտության արդյունքների՝ ուժային կառույցներում արձանագրվել է բռնության մի քանի տեսակ. ֆիզիկական, սեռական, անհանդուրժողականության և ատելության խոսքի դրսևորում, հոգեբանական ճնշումներ և անարդարացի վերաբերմունք:

«Ուժային կառույցներում բոլոր դրսևորումները միաժամանակ են: Օրինակ՝ բանակում, երբ հայտնի է դառնում, որ անձը նույնասեռական է, հոգեբանական ճնշումներն են առաջին հերթին սկսում: Նա առանձնանում է, նրա ափսեից, գդալից չեն օգտվում, նրան մեկուսացնում են: Այն անձինք, ովքեր մասնակցել են հարցմանը, պատմել են, որ հաճախ գենդերային կարծատիպի հիման վրա,  երիտասարդին ենթարկում են սեռական բռնության, վստահ լինելով, որ նա նույնասեռական է նրան նուրբ շարժուձևից, իսկ նույն պահին նույնասեռական կողմնորոշում ունեցող տղան ծառայում է բանակում՝ թաքցնելով իր սեռականությունը և չենթարկվելով բռնություների: Այսինքն այստեղ խնդիրը շատ խորը ու բազասեկտոր է  բոլոր առումներով: Այստեղ շատ հաճախ հանդիպում ենք ինֆորմացվածության պակասին: Երիտասարդները, մարդիկ, որոնք ենթարկվել են սեռական բռնության, փոխանակ բարձրայնեն  սեռական բռնության մասին, իրենց թվում է, թե վերջ,  իրենք նույնասեռական են դարձել»,-նշեց Բագրատունին:

Անդրադառանլով մեդիա դաշտին՝ նա ընդգծում է, որ այստեղ արձանագրվել են միայն  անհանդուրժողականության, ատելության խոսքի և հոգեբանական ճնշման դեպքեր, որը կազմում է 90 տոկոս:

«Սա  ԶԼՄ-ներն են և սոցիալական ցանցերը ներառյալ:  Ցավոք սրտի ատելության բուռն դրսևորումներ կան  հայհոյանքներով, հոգեբանկան ճնշումներով, շանտաժով և այլն:  Լրագրական առումով լուրջ բացթողում ունենք, որ լրագրական նյութերի մի զգալի մասը չեն պարունակում ինֆորմացիա, հանդուրժողականություն կամ անհանդուրժողականության մասին  որևէ փաստ: Այսինքն հիմնախնդիրը չի բարձրացվում, փոխարենը մերկապարանոց ատելություն և բռնություն են քարոզում»,-ասաց Բագրատունին:

Ըստ հետազոտության արդյունքների՝ ուժային կառույցներից հետո բռնությունների ամենամեծ թիվը ընտանիքներում է տեղի ունենում: Այսինքն, երբ բացահայտվում է, որ տղան, եղբայրը կամ ընտանիքի անդամներից մեկը նույնասեռական  է,  ֆիզիկական բռնություն է տեղի ունենում:

«Ծեծ, ջարդ ու հիմնականում արական  սեռի ներկայացուցիչների նկատմամբ: Հաճախ նրանք ստիպված են լքում տները, զրկվում են շփվելու կարողություններից ծնողների հետ և հոգեբանական շատ լուրջ խնդիրների են բախվում: Հատկապես այս խնդիրը արտագաղթին է նպաստում»,-նշում է Բագրատունին:

Պետական կառույցներում  բռնությունները քիչ տոկոս են կազմում: Այստեղ հիմնականում տրանսսեքսուալ անձինք են որևէ ֆիզիկական բռնության ենթարկվել, ըստ հետազտության արդյունքների, երբ դիմել էին պետական կառույցներին որևէ փաստաթղթային կամ իրավական  հարցով: Բռնության ենթարկողները հիմնականում եղել են պետական կառույցների, մարզային ՏԻՄ-երի աշխատակիցները:

«Առողջապահական ոլորտում հոգեբանական բռնությունները հատկապես կապված են սեռավարակների հետ: ԼԳԲՏ համայնքը կամ անձինք միանգամից դիտարկվում են որպես սեռավարակներ տարածող խումբ,  սպասարկող անձնակազմի կողմից ենթարկվում են ծաղր ու ծանակի: Ցավոք սրտի, շատ լուրջ խնդիր է մասնագետների տեղեկացվածության պակասը  սկսկած գիտական գրքերից, որ նույնասեռականությունը համարվում է հիվանդություն և այն պետք է բուժել»,-հավելեց Բագրատունին:

Լիլիթ Առաքելյան , «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակիհետկապվելուհամարգրեք Lilitarakelyan@pjc.am հասցեին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Հեռարձակվող ԶԼՄ-ների գործունեության և մեդիա ոլորտում բարեփախումների անհրաժեշտություն. Առաջարկներ ուղղված նոր կառավարությանը
21.05.2018
13:00
Հեռարձակվող ԶԼՄ-ների գործունեության և մեդիա ոլորտում բարեփոխումների անհրաժեշտության վերաբերյալ մայիսի 21-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում, որին մասնակցում էին Երևանի մամուլի ակումբի նախագահ Բորիս Նավասարդյանը, Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Աշոտ Մելիքյանը և ՀՀ Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի անդամ Արմեն Մկրտչյանը:
«Այլընտրանքային հանրակրթության աջակիցների միության» ստեղծման ազդարարում
21.05.2018
12:00
Մայիսի 21-ին «Մեդիա Կենտրոնում» տեղի ունեցավ ասուլիս, որի ընթացքում ՀՀ կրթական ոլորտի ներկայացուցիչները ազդարարեցին «Այլընտրանքային հանրակրթության աջակիցների միության» ստեղծման մասին, կներկայացնեն ձևավորված միության կազմը, նպատակներն ու գործառույթները։
Թավշյա հեղափոխություն. մշակութաբանական փոփոխություններ
18.05.2018
11:00
Մշակութաբանական ի՞նչ փոփոխություններ են ակնկալվում թավշյա հեղափոխությունից: Ինչպե՞ս կառուցել ժողովրդին ծառայելու այլ մոդել, ինչպե՞ս պաշտոնյա-քաղաքացի հարաբերությունները պարզեցնել, ստեղծել կառավարման մարդակենտրոն քաղաքականություն։ Ի՞նչ փոփոխություններ են անհրաժեշտ հասարակության մեջ վարքագծային փոփոխությունների հասնելու համար:
Հոմոֆոբիայի դեմ պայքարի միջազգային օր. ԼԳԲՏԻ անձանց իրավունքների պաշտպանությունը Հայաստանում
17.05.2018
12:00
ԼԳԲՏԻՔ անձանց իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող փաստաբանները հույս են հայտնում, որ քաղաքական իրավիճակի փոփոխությամբ թե դատավորները, թե փաստաբանները, թե դատախազները իրենց աշխատանքի վայրում այսուհետ կղեկավարվեն մարդու իրավունքների պաշտպանության սկզբունքով:
«Կառավարության երկարաժամկետ ու կարճաժամկետ անելիքները տնտեսության մեջ»
17.05.2018
11:00
Մայիսի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Կառավարության երկարաժամկետ ու կարճաժամկետ անելիքները տնտեսության մեջ» թեմայով: Քննարկման բանախոս տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը նշեց, որ քաղաքական կամքի առկայության դեպքում հնարավոր է կարճ ժամանակահատվածում լուրջ հաջողություններ գրանցել։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ